Tin công nghệ
Thiết bị AI luôn lắng nghe: kính, vòng đeo và nỗi lo riêng tư
Th11
Thiết bị AI luôn lắng nghe như kính thông minh, vòng đeo, smartwatch đang phổ biến nhanh và làm dấy lên băn khoăn về quyền riêng tư, khi kính mắt tích hợp AI xuất xưởng toàn cầu đạt 8,4 triệu chiếc trong năm 2025.
Từ kính có camera đến mặt dây chuyền thu âm, các thiết bị đeo trên người ngày càng có thể nghe, chuyển giọng nói thành chữ và rút gọn nội dung của mọi chuyện đang diễn ra quanh người dùng.
Thị trường càng mở rộng thì giới quản lý lẫn chuyên gia càng lên tiếng, bởi người đứng gần chủ thiết bị có thể bị thu lại mà không hề hay biết.
Thiết bị AI luôn lắng nghe tăng nhanh: 8,4 triệu kính AI năm 2025
Số liệu của hãng nghiên cứu Omdia cho thấy kính mắt tích hợp AI xuất xưởng toàn cầu đạt 8,4 triệu chiếc trong năm 2025, còn năm 2024 là 2,1 triệu chiếc. Vì thế, loa, smartwatch và kính thông minh luôn “sẵn sàng chờ lệnh” xuất hiện dày hơn ở công sở lẫn ngoài phố.
Các nhà sản xuất giới thiệu dòng thiết bị này có thể tự ghi biên bản họp, bám theo cuộc trò chuyện, đặt nhắc việc và gợi ý theo thói quen từng người, với giá mềm hơn trước. Chris Thomas, 43 tuổi, sống tại Pittsburgh (bang Pennsylvania, Mỹ) là một trường hợp điển hình: ông dùng kính gắn camera, mặt dây chuyền vừa ghi âm vừa tạo ghi chú, cùng một chiếc vòng thông minh.
Thomas vừa điều hành doanh nghiệp vừa làm nhà sáng tạo nội dung. Ông nhờ các thiết bị sắp xếp công việc, trả hóa đơn đúng hạn, nhắc việc mỗi ngày và theo dõi sức khỏe. Lý do ông nêu ra: bản thân “cực kỳ hay quên”.
Khác biệt so với đời trước là cách xử lý âm thanh. Sản phẩm cũ cần “từ khóa” mới hoạt động, hoặc đôi lúc lưu rồi đẩy âm thanh lên đám mây; thiết bị mới thì nghe liên tục, hiểu lời nói và dùng AI để lấy ra ý chính.
Apple Watch Series 12, Bee Frontier và Bee Eclipse: ghi chú ngay trên thiết bị
Cả Apple Watch Series 12 lẫn hai thiết bị Bee của Amazon đều có thể ghi chú và tóm lược các cuộc hội thoại. Hồi tháng 9, Apple Watch xuất hiện kèm Siri Recap tự động ghi chú và Live Rewind, tính năng chuyển 15 giây hội thoại thành đoạn văn bản ngắn.
Amazon vừa trình làng Bee Frontier và Bee Eclipse, kiểu thẻ đeo, có thể thu âm, chuyển thành chữ và phân tích sinh hoạt mỗi ngày. Plaud và Pocket sản xuất thiết bị ghi chú gọn nhẹ dạng thẻ, trong khi Friend bán vòng cổ có AI.
Apple cho biết tính năng ghi chú trên Apple Watch không giữ âm thanh và không chuyển bản ghi tới máy chủ; Amazon cũng nói như vậy về cặp Bee. Luật sư Colin Zick của hãng luật Foley Hoag đánh giá Apple dường như đã rút kinh nghiệm từ những vụ kiện về trợ lý giọng nói trước đây.
Ông Zick đặt ra một câu hỏi pháp lý chưa có lời đáp: nếu hệ thống nghe liên tục, diễn giải và tóm tắt lời nói rồi tự xóa, không giữ bản gốc, thì có bị xem là nghe lén không.
Thiết bị AI luôn lắng nghe: ghi khi bấm nút hay ghi liên tục
Thiết bị ghi chú đi theo hai hướng: người dùng tự bấm thì máy mới ghi, hoặc máy thu liên tục cả âm thanh lẫn hình ảnh xung quanh. Plaud NotePin S có thể cài như ghim, dây chuyền hoặc vòng tay và thuộc hướng đầu tiên: chạm nút là phiên âm và nhận bản tóm tắt.
Hướng còn lại đến từ Lenovo với Motorola Project Maxwell, một bản thử nghiệm ý tưởng có thể thu âm thanh và video quanh người dùng bất cứ lúc nào. Luca Rossi, phó chủ tịch điều hành của Lenovo, cho biết hãng đang xem xét thêm kính thông minh và cảm biến AI đặt trong nhà.
Ông Rossi nhấn mạnh người dùng nắm quyền quyết định phần dữ liệu nào họ muốn hoặc cho phép rời khỏi thiết bị. Nói về quyền riêng tư của người xung quanh, ông so sánh việc dùng thiết bị này với “đi loanh quanh với một chiếc điện thoại có camera”.
Kính Meta Ray-Ban, EDPB và Na Uy: quyền riêng tư của người xung quanh
Cả cơ quan quản lý châu Âu lẫn chính phủ Na Uy đều đã nêu quan điểm về kính AI. Hồi đầu tháng 10, Na Uy thông báo có ý định cấm kính AI tại một số nơi công cộng.
Ngày 13/10, Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu châu Âu (EDPB) cho rằng loại thiết bị trông như kính thường nhưng gắn camera, micro và kết nối Internet có thể thu thập thông tin về người khác mà họ không hề biết.
Phản ứng từ người dùng mạng xã hội cũng không ít đối với kính AI & kính thông minh. Chỉ riêng ba chủ đề Reddit bàn về kính Meta Ray-Ban đã thu hơn nghìn bình luận, xoay quanh bản cập nhật giúp kính ghi âm mà không cần nói “Hey Meta”. Phía Meta nói rằng “vấn đề đã được giải quyết”, song không cung cấp thêm chi tiết.
Karen Panetta của Trường Kỹ thuật Tufts, thành viên IEEE, cho rằng việc được phép quay bản thân hay thứ mình nhìn thấy không đồng nghĩa những người xung quanh đã chấp thuận. Michael Stokes, Phó chủ tịch cấp cao tại Veilant, nhận xét AI có thể diễn giải rất nhanh một lượng thông tin “lớn hơn nhiều”.
TS Roman Yampolskiy của Đại học Louisville nhận định rằng chỉ một nút tắt thì chưa đủ để kiểm soát. Ông đề xuất đèn báo ghi hình “đủ lớn để nhìn thấy”, cơ chế tự động làm mờ khuôn mặt và “hình phạt thích đáng” dành cho người lạm dụng.
Kính thông minh AI và vòng đeo: ý nghĩa với người dùng
Người sở hữu có thêm công cụ tự ghi chú, rút gọn hội thoại và nhắc việc ngay trên cổ tay, mặt dây chuyền hay kính, giống cách Thomas quán xuyến công việc hằng ngày. Âm thanh có thể được xử lý liên tục, thay vì máy chỉ đợi từ khóa mới làm việc.
Còn với người xung quanh, rất khó biết thiết bị có đang chạy hay không, âm thanh được xử lý tại chỗ hay gửi lên máy chủ, và họ cũng không có quyền vào phần cài đặt để xem hoặc đề nghị xóa dữ liệu. Thomas kể ông từng gỡ hẳn kính Meta khi một người đi ngang tỏ ra không thoải mái.
Nguồn tham khảo
- VnExpress (26/10/2026)
- www.androidcentral.com (14/01/2026)
- Lenovo — trang có ảnh minh họa
- Wikipedia: Quyền riêng tư
- Wikipedia: European Data Protection Board
